Intrapreneurship

Groep Arijs in Herentals is in dertig jaar uitgegroeid van een traditionele viswinkel tot een flinke kmo met een veertigtal medewerkers. Binnen de sector van (groot)handels in vis is Arijs dé referentie in de Kempen. Drijvende kracht achter dat succesvolle concept is Jolien Arijs, dochter van oprichter en medezaakvoerder Walter Arijs.

Alle hens aan dek

Toch kwam Jolien pas in het familiebedrijf toen vader Walter door een ongeval buiten strijd raakte, nu acht jaar geleden. “Je kent het bedrijf van je vader natuurlijk wel een beetje, maar niet het hele reilen en zeilen. Correctie, als ik er nu op terugkijk, kende ik het eigenlijk nagenoeg niet. Elk aspect van het bedrijf in een mum van tijd leren kennen, zonder ervaring in de sector of kennis van het bedrijf. Dat betekent: met iedereen meelopen, observeren, meewerken en zoveel mogelijk leren. En bij elke beslissing terugkoppelen met mijn vader in het ziekenhuis. Zo ontwikkel je geleidelijk samen een visie en zet je de koers uit.”
“Mijn vader heeft een encyclopedische kennis van de producten, waar ik nog jaren voor zou nodig hebben. Hij is dus vooral bezig met de aan- en verkoop, de contacten met leveranciers en klanten die hij al jarenlang kent”, zegt Jolien. “Ik richt me op de procedurele leiding van de zaak: van het financiële tot personeelsbeheer, werkplanning, voorschriften omtrent voedselveiligheid, enzovoort. Samen vormen we een perfect complementair team.”

Ervaringen met intrapreneurship

Wat heeft Jolien uit die ervaringen met ondernemerschap geleerd? “Niet alleen als ondernemer, maar ook als werknemer word je steeds vaker gevraagd om een ondernemende houding aan te nemen. Lees er de vele openstaande vacatures maar eens op na. Ondernemerschap op de werkvloer, waarbij men anticipeert op wat komen zal, ook al heb je geen idee waar je naartoe moet gaan: dat is voor mij intrapreneurship”, zegt Jolien. “Ondernemerschap zonder de noodzakelijke, daarbij horende titel van CEO of manager, maar vanuit je buikgevoel streven naar wat het beste is voor het bedrijf.”
“Een voorbeeld: tijdens één van mijn eerste werkdagen bij Conrad Hilton, mijn vorige job, vond er een staking van het personeel plaats. Ik had op dat moment geen leidinggevende functie, maar had wel het intrapreneurship om mee ‘mijn’ departement te gaan leiden en structureren. Op het moment dat mijn manager met een piket voor de deur stond te staken, kon ik samen met de nog werkende collega’s onze klanten opvangen en een fijn verblijf garanderen”, aldus Jolien.

Schemerzone van communicatie

“Werkgevers klagen vaak dat er geen initiatief te vinden is bij de werknemers. Aan de andere kant klagen werknemers over verstikkende regeltjes. Ergens klopt er dus iets niet. In die schemerzone moeten we dus gaan zoeken naar een goede manier van communicatie. Niet alleen hiërarchisch van boven naar beneden, maar ook van beneden naar boven. Tijdens mijn carrière in de hotelsector beschouwde ik mezelf als een zeer ondernemende werknemer. Ik ging niet zomaar voor ‘een hotel’ of ‘een klant’ werken. Mijn betrokkenheid was enorm. Ik bracht ideeën en nieuwe input aan, en ging vaak in overleg met mijn leidinggevende. Dit is een eigenschap, een motivatie en een tool die ik wil meegeven tijdens de trainingen. Zodat ook de deelnemers zich kunnen profileren als intrapreneurs”, zegt Jolien. “Sommige mensen slagen er wel in om hun ondernemerschap uit te drukken tijdens het werk, als leidinggevende, als manager of als shiftleader. Maar dat hoeft niet per se een functie te zijn. Leidinggeven kan even goed een rol zijn die je in wisselende contexten wel of niet opneemt. Zo hebben wij in één van onze bedrijven een werkneemster die geen functie draagt van leidinggevende, maar wel via natuurlijk leiderschap haar collega’s in de goede richting duwt. Dat is enorm mooi om te zien, hoe
ze onderling initiatieven nemen en elkaar stimuleren om beter te werken. Het lijkt misschien een kleinigheid, maar als wij bijvoorbeeld een traiteurgerecht kwalitatiever kunnen afwerken door haar input en overleg, dan worden wij, ons bedrijf, en onze werknemers daar op het einde van de rit allemaal beter van”, voegt Jolien daar nog aan toe.

Ondernemen van uit eigen sterkte

Die ervaringen geeft ze ook door als trainer bij SYNTRA business. ”Tijdens de opleiding gaan we samen op zoek naar de struikelblokken en geef ik praktisch toepasbare tools om meteen aan de slag te gaan. Vaak spelen we rollenspellen, kan ik terugvallen op (vaak grappige) situaties uit mijn eigen ervaring waarmee ik zeer duidelijk kan aantonen wat ‘juist’ en ‘fout’ is , als we vakjesgericht gaan denken. Van zodra iemand wil leren, duw ik hen graag in de juiste richting, om het niet alleen te willen maar ook te dóen. Hierbij komt uiteraard een groot deel zelfreflectie aan bod, wat wel eens confronterend kan zijn. Maar het doel is en blijft altijd om de mensen zichzelf beter te leren kennen. En op die manier via hun eigen sterktes beter te kunnen ondernemen.” “Niet iedereen heeft de behoefte om ondernemend te zijn. Maar wie geïnspireerd raakt, kan wel een katalysator vormen voor ondernemerschap bij anderen. Een klein sprankeltje hoop of een klein duwtje in de juiste richting: het kan voor grote veranderingen zorgen”, besluit Jolien.